Authorised Economic Operator (AEO)

Sfond

L-avvenimenti tal-11 ta’ Settembru 2001 u t-tkabbir tal-kummerċ globali wasslu biex l-Amministrazzjoni Doganali tiffoka fuq it-theddid għas-sigurtà li qed jiżdied, milli fuq il-kompitu tradizzjonali tal-ġbir tad-dazji doganali.  F’dan ir-rigward, id-WCO fformulat sett ta’ miżuri biex tiżgura fluss kostanti fil-katina ta’ provvista. L-iżvantaġġ ta’ dan kien li dawn il-miżuri kienu se jnaqqsu l-fluss tat-traffiku minħabba kontrolli doganali. F’dan il-kuntest, l-Unjoni Ewropea fasslet il-kunċett ta’ AEO biex timminimizza l-impatt tal-kontrolli l-ġodda. L-intenzjoni hija li l-AEOs jingħataw benefiċċji li jnaqqsu l-impatt tal-miżuri l-ġodda tas-sigurtà meta mqabbla ma’ negozji oħra mhux approvati mill-AEO.

X’inhu AEO?

Status ta’ Operatur Ekonomiku Awtorizzat (AEO) huwa standard maħruġ minn Amministrazzjoni Doganali. Il-ħruġ ta’ waħda miż-żewġ awtorizzazzjonijiet ifisser li attur fil-katina tal-provvista ssodisfa ċerti kriterji fir-rigward ta’ sistemi tal-ġestjoni, konformità mar-regoli doganali u solvenza kontinwa, li huwa kompetenti u li huwa sikur u sigur. Awtorizzazzjoni tal-AEO maħruġa minn kwalunkwe Amministrazzjoni Doganali tal-Istati Membri hija rikonoxxuta fl-UE kollha. Attwalment, iċ-ċertifikati tal-AEOs huma rikonoxxuti wkoll mill-Ġappun u mill-Istati Uniti tal-Amerka. 

Tipi ta’ awtorizzazzjonijiet tal-AEO

Hemm żewġ tipi t’awtorizzazzjonijiet:

• AEO - Simplifikazzjonijiet doganali (AEOC, Authorised Economic Operator - Customs simplifications) – jistgħu jinħarġu lil kwalunkwe negozju li jissodisfa l-kriterji tar-regoli tal-konformità doganali u tat-tassazzjoni, tal-istandards xierqa għaż-żamma tar-rekords, tal-prova ta’ solvenza finanzjarja u tal-istandards prattiċi ta’ kompetenza jew kwalifiki professjonali relatati direttament mal-attività li fiha huwa involut l-operatur ekonomiku.
• AEO - Sigurtà u sikurezza (AEOS, Authorised Economic Operator - Security and safety) - maħruġa lil kwalunkwe negozju li jissodisfa l-kriterji tar-regoli tal-konformità doganali u tat-tassazzjoni, tal-istandards xierqa għaż-żamma tar-rekords, tal-prova ta’ solvenza finanzjarja, u li jżomm standards xierqa ta’ sigurtà u sikurezza.
  

Għall-kuntrarju tal-AEOC, l-AEOS mhumiex meħtieġa li jkollhom sistema loġika li tiddistingwi bejn merkanzija tal-Unjoni u merkanzija mhux tal-Unjoni fir-rekords tagħhom.  

Operatur ekonomiku jista’ jkollu ż-żewġ tipi ta’ awtorizzazzjonijiet, f’liema każ l-operatur irid jissodisfa l-kriterji kemm għall-AEOC kif ukoll għall-AEOS u jirċievi l-benefiċċji relatati mat-tnejn.  Skont l-Artikolu 33 tal-Att ta’ Implimentazzjoni tal-KDU *KDU 1A), meta applikant ikun intitolat li jingħata kemm awtorizzazzjoni tal-AEOC kif ukoll dik tal-AEOS, l-awtorità doganali kompetenti għandha toħroġ awtorizzazzjoni kombinata waħda.  Għal ġestjoni elettronika aħjar tal-awtorizzazzjoni tal-AEOC u tal-AEOS miżmuma fl-istess ħin, skont l-Artikolu 16 (1) tal-KDU, l-istruttura ta’ numru tal-AEO uniku bħalissa hija l-kodiċi tal-pajjiż segwit mill-ittri AEOF u n-numru tal-awtorizzazzjoni nazzjonali.  

M’hemm l-ebda ħlas għall-ipproċessar tal-applikazzjonijiet jew għall-ħruġ tal-awtorizzazzjonijiet.

Benefiċċji tal-AEO

AEOC jista’ jibbenefika minn;

• Tipi speċifiċi ta’ simplifikazzjonijiet abbażi tar-rikonoxximent tal-awtorizzazzjoni diment li r-rekwiżiti relatati ma’ tip speċifiku tas-simplifikazzjoni ipprovduti għal-leġiżlazzjoni doganali jiġu ssodisfati.
• Trattament aktar favorevoli minn operaturi ekonomiċi oħra fir-rigward ta’ kontrolli doganali, inklużi inqas kontrolli fiżiċi u kontrolli bbażati fuq id-dokumenti, bl-eċċezzjoni ta’ kontrolli relatati ma’ miżuri ta’ sigurtà u sikurezza.

AEOS jista’ jibbenefika minn

• Faċilitazzjoni fir-rigward ta’ dikjarazzjonijiet ta’ qabel it-tluq
• Trattament aktar favorevoli minn operaturi ekonomiċi oħra fir-rigward ta’ kontrolli doganali, inklużi inqas kontrolli fiżiċi u kontrolli bbażati fuq id-dokumenti relatati ma’ miżuri ta’ sigurtà u sikurezza.

Kemm l-AEOC kif ukoll l-AEOS jibbenefikaw minn;

• Notifika minn qabel f’każ li jintgħażlu għall-kontroll
• Trattament minn qabel jekk jintgħażlu għall-kontroll
• Possibbiltà li jitolbu post speċifiku għal dan il-kontroll.

Bħala konsegwenza taż-żieda fl-istandards tas-sikurezza u s-sigurtà tagħhom, in-negozjanti jistgħu jibbenefikaw ukoll minn dan li ġej:

• tnaqqis fis-serq u t-telf;
• inqas dewmien fil-konsenji;
• titjib fl-ippjanar;
• titjib fil-lealtà tal-klijent;
• tnaqqis fl-inċidenti ta’ sigurtà u sikurezza;
• tnaqqis fil-kriminalità u l-vandaliżmu;
• titjib fis-sigurtà u l-komunikazzjoni bejn l-imsieħba tal-katina ta’ provvista

Min jista’ japplika għall-istatus ta’ AEO?

((Artikolu 38 (1) tal-KDU).  L-applikazzjoni għall-istatus ta’ AEO hija miftuħa għall-operaturi ekonomiċi kollha stabbiliti fi ħdan it-territorju doganali tal-UE u li jissodisfaw il-kriterji stabbiliti fl-Artikolu 39. L-Artikolu 5 (5) tal-KDU jiddeskrivi operatur ekonomiku bħala “persuna li, matul l-attività tan-negozju tagħha, tkun involuta f’attivitajiet koperti mil-leġiżlazzjoni doganali”.

Skont l-Artikolu 5 (4) tal-KDU, id-definizzjoni ta’ ‘persuna’ hija:

• persuna fiżika;
• persuna ġuridika;
• fejn il-possibbiltà hija pprovduta skont ir-regoli fis-seħħ, assoċjazzjoni ta’ persuni rikonoxxuti bħala li għandhom il-kapaċità ġuridika li jwettqu atti ġuridiċi iżda li ma għandhomx l-istatus ġuridiku ta’ persuna ġuridika.

Kull min iwettaq attivitajiet relatati mad-dwana fl-UE jista’ japplika għall-istatus ta’ AEO, irrispettivament mid-daqs tan-negozju tiegħu. Dawn jinkludu fost l-oħrajn manifatturi, importaturi, esportaturi, sensara, trasportaturi, konsolidaturi, intermedjarji, portijiet, ajruporti, operaturi tat-terminals, operaturi integrati, imħażen u distributuri.

Il-kategoriji ta’ negozjanti li ġejjin jistgħu japplikaw:

• Manifatturi - jiżguraw proċess ta’ manifattura sikur u sigur għall-prodotti tagħhom u l-provvista ta’ dawk il-prodotti lill-klijenti tagħhom.
• Esportaturi - il-persuna li d-dikjarazzjoni tal-esportazzjoni ssir f’isimha u li hija s-sid tal-oġġetti jew li għandha dritt simili ta’ disponiment fuqhom fiż-żmien meta tiġi aċċettata d-dikjarazzjoni. Għal persuni stabbiliti barra mill-Komunità, l-esportatur għandu jitqies bħala l-parti kontraenti stabbilita fil-Komunità.
• Spedizjonier - jorganizza t-trasport tal-oġġetti f’isem esportatur, importatur jew parti oħra
• Magazzinier jew operaturi oħra tal-faċilità tal-ħżin - persuna awtorizzata biex topera maħżen doganali.
• Aġenti jew rappreżentanti doganali - rappreżentant doganali li jaġixxi f’isem persuna li hija involuta f’attivitajiet ta’ negozju relatati mad-dwana (rappreżentant dirett) jew f’ismu stess (rappreżentant indirett).
• Trasportaturi - persuna li effettivament tittrasporta l-oġġetti jew li hija inkarigata minn jew responsabbli għat-tħaddim tal-mezzi tat-trasport.
• Importaturi - operatur li ssir dikjarazzjoni ta’ importazzjoni f’ismu u li fiż-żmien li tiġi aċċettata d-dikjarazzjoni jkun is-sid/il-konsenjatarju ta’ merkanzija mhux tal-Unjoni jew jekk mhux is-sid, ikun responsabbli għall-kontroll tal-oġġetti.

Abbażi tad-definizzjoni fejn operatur ekonomiku għandu jkun involut f’attività ekonomika koperta mil-leġiżlazzjoni doganali, dan li ġej ma jkunx jista’ japplika;

• Fornitur ibbażat fl-UE li jiddistribwixxi biss oġġetti li diġà jinsabu f’ċirkolazzjoni libera lil operatur ekonomiku bbażat fl-UE
• Operatur tat-trasport li jċaqlaq biss oġġetti li jinsabu f’ċirkolazzjoni libera u li mhumiex taħt xi proċedura doganali oħra fi ħdan it-territorju doganali tal-Unjoni
• Manifattur li jipproduċi oġġetti għas-suq intern tal-UE biss u li juża materja prima li diġà tinsab f’ċirkolazzjoni libera
• Konsulent li jipprovdi opinjoni fi kwistjonijiet doganali biss.

Min-naħa l-oħra, manifattur li jipproduċi oġġetti li għandhom jiġu esportati jista’ japplika għal awtorizzazzjoni tal-AEO anki jekk il-formalitajiet tal-esportazzjoni jitwettqu minn persuna oħra.

 Għal spjegazzjonijiet aktar fid-dettall dwar dan ta’ hawn fuq, jekk jogħġbok ikkonsulta l-Linji Gwida tal-AEO.

Negozji Maltin bi status ta’ AEO

Magħrufa internazzjonalment bħala marka ta’ kwalità, hawn taħt hawn lista ta’ negozji Maltin bi status ta’ AEO.

• Actavis Co. Ltd
• De La Rue Co. Ltd
• Playmobil Co. Ltd
• DHL International Ltd
• S. Mifsud & Sons Ltd
• BAS Ltd
• ST Microelectronics (Malta) Ltd
• Gollcher Company Ltd
• Gollcher Air Express Ltd
• Sullivan Maritime Ltd
• Express Trailers Ltd
• Thomas Smith & Co Ltd
• Aeromaritime Mediterranean Ltd
• MMH Malta Ltd
• C & C Express Ltd
• Kuehne & Nagel Ltd
• Eurobridge Shipping Services LTD
• Parnis England Trucking Ltd
• Crane Currency Ltd
• M.A.L. Travel Ltd 

SMEs
Ir-regolament li jintroduċi l-programm tal-AEO jiddikjara li “l-awtoritajiet doganali għandhom iqisu l-karatteristiċi speċifiċi tal-operaturi ekonomiċi, b’mod partikolari kumpaniji żgħar u ta’ daqs medju”.

Il-kundizzjonijiet u l-kriterji għall-awtorizzazzjoni tal-AEO rilevanti għal kull kategorija ta’ negozju se japplikaw għan-negozji kollha, irrispettivament mid-daqs tagħhom. Madankollu, il-mezzi biex tinkiseb il-konformità se jvarjaw u se jkunu direttament relatati mad-daqs u l-kumplessità tan-negozju, it-tip ta’ oġġetti mmaniġġjati, eċċ.

Kif tapplika għall-istatus ta’ AEO

Huwa rrakkomandat li tikkuntattja lill-punt ta’ kuntatt Nazzjonali tal-AEO tad-Dipartiment Doganali ta’ Malta, is-Sa Ingrid Vella, fuq l-email: [email protected] għal aktar informazzjoni.

Grazzi tal-kooperazzjoni u l-assistenza tiegħek

Ikkuntattja
Unità tal-Ipproċessar Doganali tal-AEO
email: [email protected]